ပိန္းဥ တဲ႔။ ဆယ္လီနာ တဲ႔။ တစ္ေန႔ကမွ အဲဒီဗန္းစကားေတြ ၾကားဖူးတာ။ ေဖ႔ဘြတ္ေပၚကလာတဲ႔ စကားေတြေပါ႔။ ဆယ္လီနာ ဆိုတာ ဟိုႏိုင္ငံျခားက ကၽြန္ေတာ္ၾကိတ္ခ်စ္ေနတဲ႔ ဆယ္လီနာဂိုးမက္ ဆိုတဲ႔လွတပတ ေကာင္မေလးကို ေျပာတာ မဟုတ္ဘူးခင္ဗ်။ ေဖ႔ဘြတ္မွာ လူၾကိဳက္မ်ားသူကို ဆယ္လီေခၚတယ္မဟုတ္လား။
ဥပမာ အဲဒီဆယ္လီတစ္ေယာက္ေယာက္က သူမ်ားစာခိုးခ်တယ္၊ သုိ႔မဟုတ္ သူမ်ားအသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းကို ထိခိုက္ျပီးဆိုတဲ႔အခါ၊ အျခားတစ္ေယာက္ေယာက္က အဲဒါကို ေထာက္ျပရင္၊ မွန္၏ မမွန္၏၊ သင္႔၏ မသင္႔၏ေတြ ေဘးခ်ိတ္လို႔ အဲဒီမွားတဲ႔ ဆယ္လီကိုထိရင္ ဆတ္ဆတ္ခါနာၾကသူေတြကို ဆယ္လီနာ ေခၚတာတဲ႔ဗ်ာ။
ပိန္းဥ ဆိုတာကေတာ႔ ဥပမာ - လူတစ္ေယာက္က ေဖ႔ဘြတ္မွာ စာေရးတင္လိုက္တယ္ "ဘူ" တဲ႔။ အဲဒီစာကို ႏွစ္သက္ေၾကာင္းျပတဲ႔ လူေလးငါးေထာင္ဟာ ပိန္းဥ ေတြပါပဲ။ သူတို႔က သူတို႔ေကာင္းတယ္ထင္တဲ႔လူ ဘာေျပာေျပာယံု၊ ဘာလုပ္လုပ္ အေကာင္းထင္တတ္တဲ႔ ေရာဂါရွိတယ္။
ကဲ ၾကက္ဥနဲ႔ ၾကက္မ ဘယ္ကစ။ ပိန္းဥေတြ ဆယ္လီနာေတြ မိတ္ေဆြတို႔ ပတ္ဝန္းက်င္မွာေတြ႔ဖူးေနမွာေတာ႔ ေသခ်ာတယ္။ ဒီလူေတြ ဘယ္လိုေမြးလာတုန္းေပါ႔။
စကားေလးၾကမ္းရင္ သည္းခံပါခင္ဗ်ာ။ မိတ္ေဆြမ်ားလည္း ၾကားဖူးမွာေပါ႔။ "လင္တရူး၊ စုန္းပူး" ဆိုတဲ႔စကား။ နားေတာ႔ နည္းနည္းခါးမွာေပမယ္႔ အဲဒါေလးက စေျပာရေအာင္။ ဆရာေမာင္သာရရဲ႕ 'ကတၱီပါ ဖိနပ္စီး ေရႊထီးေဆာင္း' ဆိုတဲ႔ ဝတၳဳေလးဟာ ကၽြန္ေတာ္အမွတ္မမွားရင္ အဲဒါ ဟစ္စတီးရီးယား ေရာဂါသည္မေလး(ဇာတ္ေကာင္နာမည္က မမထား ထင္ပါရဲ႕) အေၾကာင္း ေရးထားတာခင္ဗ်။
အခုေနာက္ပိုင္း အပ်ဳိအရြယ္ေလးေတြ ဘုရားေပၚမွာ လူးလွိမ္႔လို႔ ဘာပူးတာ ညာပူးတာ။ ပိုဆိုးလာတာက စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ နဂါးပူးတာ ဘာညာ။ ဒါနဲ႔ အဂၤလန္မွာလက္ရွိေနေနဆဲ ဆရာဝန္တစ္ေယာက္ကို ဒါနဲ႔ပက္သက္လို႔ လွမ္းေမးရတယ္။ အဲဒီမွာ ဟစ္စတီးရီးယား (Hysteria) ဆိုတဲ႔စကား ျပန္ၾကားရတာပဲ။ ဟစ္စတီးရီးယား ဆိုတာဘာတုန္းလို႔ ဆရာ႔ကိုေမးေတာ႔၊ သူျပန္ေျဖတဲ႔စကား အခုမိတ္ေဆြတို႔ နားခံသာမွာမဟုတ္လို႔ လြယ္လြယ္မွတ္ေတာ႔ ေစာေစာက ကၽြန္ေတာ္ေျပာတဲ႔စကား "လင္တရူး၊ စုန္းပူး"။
ဒါျဖင္႔ ေက်ာင္းေတြမွာကေလးေတြ ျဖစ္တာက်ေရာဆို ကၽြန္ေတာ္႔အျမင္သီးသန္႔က ေက်ာင္းတာဝန္ရွိသူေတြကိုယ္ႏိႈက္က ဒါကို ခြင္႔ျပဳလို႔ျဖစ္ရတာ။ သုိ႔ေသာ္ ဆရာကေတာ႔ ဒီလိုဆိုတယ္။ ကေလးဆိုတာ ေရွ႕က အေပါင္းအသင္းတေယာက္လုပ္တာကို ေနာက္က လိုက္လုပ္တတ္ပါသတဲ။့ (Herd psychology / Mass behaviour) တဲ႔။ စိတ္ေရာဂါ အႏုစားေတြလို႔ ဆိုပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံကဲ႔သို႔ လူဦးေရ သန္း ၅၀ ၀န္းက်င္ ရွိေသာ္လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ေလာက္ လူမွဳဒုကၡမမ်ားေသာ အဂၤလန္လိုတိုင္းျပည္မွာေတာင္ စိတ္ေရာဂါ နဲ ့ပတ္သက္လို႔ ေစာေစာကလို စိတ္ေရာဂါအႏုစား ရွိသူေတြြဟာ လူဦးေရရဲ ့ ၂၅% ပါသတဲ့။
ျပင္းထန္ေသာ စိတ္ေရာဂါ ရွိသူေတြကေတာ့ ( schiz / endogenous depression / bipolar) ၃% ရွိပါသတဲ႔။ စာသင္ရခက္ခဲေသာ ကေလးမ်ားကေတာ့ (အႏုစား၊ အရင့္စား အားလံုး) ၁၁% ရွိပါသတဲ႔။ ဒီလူေတြကို ႏွစ္စဥ္ ကုသစရိတ္ ဘီလ်ံနဲ့ခ်ီ ကုန္က်ခံေစာင့္ေရွာက္ရပါသတဲ႔။
ကဲ… ဒါဆို ကၽြန္ေတာ္တို႔ စာေပါင္းသိုက္ျပည္ၾကီးမွာေရာ။ စစ္တမ္းမရွိလို႔ ဂဏန္းတစ္ခုသာ ထြက္မလာမယ္၊ အဂၤလန္ထက္ ဘယ္ႏွဆသာတုန္းလို႔သာ ေျပာဖုိ႔ရွိတာပဲ။
ဒီေတာ႔ ေခါင္းေလာင္းေပၚမယ္ေျပာလည္း ယံုတာပဲ။ ကၽြန္ေတာ္က ျမစ္ရိုးသား။ ကၽြန္ေတာ္႔တစ္သက္ ကၽြန္ေတာ္ငယ္ငယ္က ျမစ္ရွိခဲ႔တဲ႔ေနရာေတြမွာ အခုျမစ္မရွိေတာ႔ဘဲ ျမစ္မရွိတဲ႔ေနရာေတြက ျမစ္ေၾကာင္းေျပာင္းစီးေနတာေတြ ေတြ႔ဖူးလွျပီ။ အလယ္တန္းပညာမွာ ပထဝီဝင္သင္ဖူးရင္ ျမစ္က်ဳိးအင္းတို႔ဘာတို႔ ဘယ္လိုေပၚလာတယ္ဆိုတဲ႔ သေဘာလည္း နားလည္ျပီ။ ဒါနဲ႔ကို ဟိုးႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကျမဳပ္ခဲ႔တဲ႔ ေခါင္းေလာင္းကို ျမစ္ထဲရွိမယ္ထင္တုန္း။ ေအာင္မယ္ ျမင္မေကာင္းရႈမေကာင္း နဂါးပါပူးလိုက္ၾကေသးဗ်ာ။ ေစာေစာက ေျပာတဲ႔ ပိန္းဥ ေတြေပါ႔။
ဒီလို အယူအဆကို လက္ခံသူေတြထဲ စာေပနဲ႔ စာနယ္ဇင္းနယ္က လူေတြလည္းပါတယ္။ သူတို႔က သူတို႔တင္လက္ခံတာမဟုတ္ဘဲ ျဖန္႔ေဝေသးေတာ႔ နဂိုခံစိတ္ေရာဂါရွိသူေတြမွာ ပိုဆိုး။ ဒါနဲ႔ပဲ စာေပါင္းသုိက္ျပည္မွာ အရူးဇာတ္ကို လက္ဆင္႔ကမ္းရင္း ပိန္းဥေတြ မ်ားမ်ားလာတယ္ထင္မိတာပဲ။
အဆုိးဆံုးကေတာ႔ စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာဒါေတြကို လက္ခံတဲ႔ သတင္းေတြၾကားရတာပါပဲ။ ကေလးေတြစိတ္ခံမွာ အရူးဇာတ္သြင္းေပးေနတယ္လို႔ပဲ ကၽြန္ေတာ္ျမင္ပါတယ္။ အဂၤလန္မွာ ဒီလိုစိတ္ေရာဂါလို႔ သံသယရွိခံရသူေတြဟာ ဆင္းရဲသား ေအာက္ေျခလူတန္းစားဆို ေဆးရံုေဆးခန္းဆီေျပးပါသတဲ႔။ ပိုက္ဆံနည္းနည္းရွိရင္ေတာ႔ စိတ္ေရာဂါကုဆရာဝန္ ဆီသြားသတဲ႔။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာေတာ႔ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ကေတာင္ ပရိတ္ေရကူျဖန္းဆိုလား၊ ႏိုင္ငံေတာ္အဆင္႔လူေတြကေတာင္ အမိန္႔ျပန္ေပးတယ္ဆိုလား။ အင္း… ဘိလပ္လိုသာ သံုးၾကိမ္ သံုးခါေလာက္ ၾကဴးရင္႔လိုက္ခ်င္ေတာ႔တယ္ "ဂြတ္ထေဟ႔။ ဂြတ္ထဟ" လို႔။
ဒီေတာ႔ အႏွစ္ခ်ဳပ္ရရင္ ပင္လယ္ေရ ငန္မငန္၊ သမုဒၵရာအလယ္ထိ သြားၾကည့္စရာမလိုဘူးခင္ဗ်။ ကမ္းနားကေရ ခပ္ျမည္းၾကည့္ သိတယ္ရယ္။ စာရႈသူမ်ား ပတ္ဝန္းက်င္မွာေရာ ပိန္းဥေတြ ေပါမေပါ ေျပာၾကည့္။ ဒါဆို ေစာေစာ ကၽြန္ေတာ္ေရးျပခဲ႔တဲ႔ အဂၤလန္ရဲ႕ စိတ္ေရာဂါစာရင္းနဲ႔ ယွဥ္ေတြးၾကည့္ရင္ အေျဖေလး ေရးေရးေတာ႔ရလာမယ္။
ပိန္းဥေတြနည္းလာဖို႔က မလိုအပ္တဲ႔ ဟိုဟာပူး ဒီဟာပူးေတြ အားေပးမေနဘဲ၊ နည္းမွန္လမ္းမွန္ ကုၾကဖို႔ရယ္၊ ကိုယ္႔မွာ အရူးေသြးပါလာရင္လည္း ေနာက္မ်ဳိးဆက္ကုိ လက္ဆင္႔မကမ္းၾကဖို႔ရယ္ ဒါေလးေတြေျပာခ်င္မိတာ။
ဒါေတြက ကိုယ္႔ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ကိုယ္တုိင္လုပ္ယူရမယ္႔ဟာေတြ။ အစိုးရကိုခ်ည္းအားကိုးလို႔မရသလို၊ ဒါ႔အတြက္ အစိုးရကို အျပစ္တင္ဖို႔ဆိုတာကလည္း လက္ရွိအစိုးရဟာ ဒီလူမ်ားစုၾကီးရဲ႕ဆႏၵနဲ႔ တင္ခဲ႔တဲ႔ အစိုးရေလ။ ဆိုလိုတာက သူ႔မွာလည္း အျခားလုပ္စရာေလးေတြ အမ်ားအျပား ရွိမယ္လို႔၊ ကိုယ္ထူကိုယ္ထၾကဖို႔ အဲဒါေလး ေျပာခ်င္တာပါ။ ဆယ္လီနာေတြကေတာ႔ အခုေအာက္ဆံုးစာပိုဒ္ကို ရွာၾကံအထအနေကာက္ျပီး နာၾကမလားပဲ။ ကၽြန္ေတာ္က ရိုးရိုးေျပာတာပါဗ်ာ။ တကယ္ပါ။
ေအာင္မ်ဳိးသူလြင္
၁၀၊၁၂၊၂၀၁၆
စေန
ေန႔လယ္ ၁၂း၁၃
😜
